Nad Dźwiną

Granica: Polska – ZSRS - Łotwa

Obecnie: Białoruś, Łotwa

 

Mieszkająca w malutkiej wiosce Leonpol nad Dźwiną na dzisiejszej Białorusi pani Janina opowiada, że przed wojną: „U nas po zmroku było gwarno i wesoło. A po drugiej stronie rzeki w Sowietach zawsze taka upiorna cisza, nawet koguty nie piały i ciemność, że oko wykol. Jakby tylko nicość tam pozostała i pochłonęła wszystkich ludzi. A w końcu ta nicość przypłynęła przez rzekę do Leonpola i nas również pochłonęła.”

W czasach II RP to były kresy kresów. Ciągnął się tutaj półokrągły, strzeżony przez żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) polski cypel, obmywany wodami Dźwiny i wrzynający się między Litwę, Łotwę i ZSRR. Po łotewskiej stronie rzeki leży  Łatgalia, zwana również Inflantami Polskimi. To tutaj znajduje się drugie największe łotewskie miasto Daugavpils. Współcześnie Łatgalię zamieszkuje przeważająca większość z ponad trzydziestu ośmiu tysięcy Polaków żyjących na Łotwie.

Na kiedyś polskim, a dzisiaj białoruskim brzegu Dźwiny przycupnęło zaś miasteczko Dzisna, uchodząca w II Rzeczypospolitej za najdalej na wschód wysunięte miasto Polski. W centrum miasta stoi jeszcze Biały Dom, jak od koloru ścian nazywano tutejszą strażnicę KOP.

Pobliskie miasteczko Miory leży na skraju usianego malowniczymi jeziorami Pojezierza Brasławskiego na północny Białorusi. Witold Jermalonak kilkanaście lat temu odnalazł tutaj prawie dwieście archiwalnych fotografii pewnego porucznika KOP ukrytych w ścianie miejscowego hotelu. Wtedy wiedział o nim tylko tyle, że miał na imię Edward i kochało się w nim mnóstwo uwiecznionych na zdjęciach pięknych kobiet.

 

1/1

Stronę internetową zrealizowano w ramach programu stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Kultura w sieci

© 2020 by Kaja Grzywaczewska | Tomasz Grzywaczewski |  Martyna Wróblewska

 
 
Wymazana Granica_Okładka.jpg