Pod Mińskiem

Granica: Polska – ZSRS

Obecnie: Białoruś

 

Zapomniana w Polsce opowieść awanturnika, szpiega i przemytnika Sergiusza Piaseckiego „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy” o życiu kontrabandzistów na polsko-sowieckim pograniczu w Rakowie pod Mińskiem  dzisiaj przeżywa swój renesans na Białorusi, stając się inspiracją dla pro-białoruskiej i antyłukaszenkowskiej kontrkultury. Gitarzysta kultowego punkrockowego zespołu NRM Pit Pawlaw właśnie nagrywa płytę rockową „Broń, złoto, kobiety” inspirowaną „Kochankiem….” i pisze scenariusz filmu fabularnego o życiu na prawdziwym „dzikim Wschodzie”. A jego kolega artysta Feliks Januszkiewicz prowadzi w Rakowie prywatną alternatywną galerię sztuki-muzeum poświęconą Piaseckiemu, zabierając przybyszów w prawdziwie magiczną podróż przez czasy i życie Kontrabandzisty.

Białoruskie pogranicze wydało jednak na świat nie tylko awanturników, ale również bohaterów i zbrodniarzy. Pod koniec XIX w. w dworku w Puszczy Nalibockiej  w polskiej drobnoszlacheckiej rodzinie Dzierżyńskich przyszło na świat kilku braci. W trakcie II Wojny Światowej Kazimierz i jego żona Luccie współpracowali z Armią Krajową i w odwecie Niemcy spalili cały dzierżynowski majątek, a małżeństwo rozstrzelali. Drugi z nich, Władysław był ordynatorem obecnego szpitala im. Barlickiego w Łodzi, wybitnym neurologiem i pułkownikiem Wojska Polskiego. W 1942 roku został stracony podczas największej publicznej egzekucji okręgu Rzeszy Kraj Warty. Tych wszystkich wydarzeń nie doczekał zmarły w 1926 roku Feliks. Jednak to on jako twórca Wszechrosyjskiej Komisji Nadzwyczajnej do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem – Czeka – i jeden z największych zbrodniarzy w dziejach miał zapisać nazwisko Dzierżyńskich na kartach historii. W 2004 r. na polecenie prezydenta Aleksandra Łukaszenki dwór Dzierżyńskich odbudowano, tworząc tutaj muzeum-sanktuarium Krwawego Feliksa, gdzie co roku składają przysięgę nowi funkcjonariusze KGB.

 

 

 
Pit Paulau, antyreżimowy muzyk zafascynowany przemytniczymi losami Sergiusza Piaseckiego.
Pit Paulau, antyreżimowy muzyk zafascynowany przemytniczymi losami Sergiusza Piaseckiego.
press to zoom
Uliczka Rakowa, polskiego miasteczka przemytników na Dzikim Wschodzie.
Uliczka Rakowa, polskiego miasteczka przemytników na Dzikim Wschodzie.

Tam toczyła się akcja książki Sergiusza Piaseckiego „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”.

press to zoom
Raków
Raków
press to zoom
Raków
Raków
press to zoom
Feliks Januszkiewicz prowadzi w Rakowie galerię sztuki-muzeum poświęconą m.in. Piaseckiemu.
Feliks Januszkiewicz prowadzi w Rakowie galerię sztuki-muzeum poświęconą m.in. Piaseckiemu.
press to zoom
Feliks zabiera przybyszów w prawdziwie magiczną podróż przez czasy i życie Kontrabandzisty.
Feliks zabiera przybyszów w prawdziwie magiczną podróż przez czasy i życie Kontrabandzisty.
press to zoom
Raków
Raków
press to zoom
Pit Paulau  w przepuście pod autostradą na dawnej granicy.
Pit Paulau w przepuście pod autostradą na dawnej granicy.
press to zoom
Historyk i znawca pogranicza dr Ihar Melnikau pokazuje miejsce, w którym granica biegła pod Mińskiem
Historyk i znawca pogranicza dr Ihar Melnikau pokazuje miejsce, w którym granica biegła pod Mińskiem
press to zoom
Dworzec w Stołpcach, wschodnie wrota II RP.
Dworzec w Stołpcach, wschodnie wrota II RP.
press to zoom
Dworzec „Białoruś” w Zasławiu, pierwsza stacja po dawnej sowieckiej stronie granicy.
Dworzec „Białoruś” w Zasławiu, pierwsza stacja po dawnej sowieckiej stronie granicy.
press to zoom
Zasław: dawny budynek komendantury sowieckiej straży granicznej.
Zasław: dawny budynek komendantury sowieckiej straży granicznej.

We wrześniu 1939 roku prawdopodobnie zamordowano w nim wziętego do niewoli dowódcę polskiej strażnicy KOP „Szapowały”.

press to zoom
Odbudowany przez Łukaszenkę dworek rodziny Dzierżyńskich, muzeum ku czci Feliksa Dzierżyńskiego.
Odbudowany przez Łukaszenkę dworek rodziny Dzierżyńskich, muzeum ku czci Feliksa Dzierżyńskiego.
press to zoom
Feliks Dzierżyński, „Krwawy Feliks”, jeden z największych zbrodniarzy w historii.
Feliks Dzierżyński, „Krwawy Feliks”, jeden z największych zbrodniarzy w historii.
press to zoom
Wioska na Białorusi.
Wioska na Białorusi.
press to zoom
Białoruski pejzaż.
Białoruski pejzaż.
press to zoom
Mińsk
Mińsk
press to zoom
Mińsk, Biblioteka Narodowa.
Mińsk, Biblioteka Narodowa.
press to zoom
Mińsk
Mińsk
press to zoom
Mińsk, artystyczna dzielnica przy ulicy Kastrycznickiej. Oaza wolności w łukaszenkowskim reżimie.
Mińsk, artystyczna dzielnica przy ulicy Kastrycznickiej. Oaza wolności w łukaszenkowskim reżimie.
press to zoom
W tym miejscu był garnizon Korpusu Ochrony Pogranicza „Ludwiko”, w którym żyło kilkuset żołnierzy.
W tym miejscu był garnizon Korpusu Ochrony Pogranicza „Ludwiko”, w którym żyło kilkuset żołnierzy.

Znajdowały się tutaj koszary, domy oficerskie, stajnie, budynki gospodarcze, a nawet własna elektrownia.

press to zoom
Komendantura. Tylko tyle przetrwało z samowystarczalnego wojskowego miasteczka na rubieżach II RP.
Komendantura. Tylko tyle przetrwało z samowystarczalnego wojskowego miasteczka na rubieżach II RP.
press to zoom
Komendantura.
Komendantura.
press to zoom
Olga: „Polscy oficerowie przyjeżdżali autami i mówili dziewczynom, że zabiorą nas na przejażdżkę".
Olga: „Polscy oficerowie przyjeżdżali autami i mówili dziewczynom, że zabiorą nas na przejażdżkę".
press to zoom
"Polacy byli porządnymi, dobrymi gospodarzami. Ale też zadzierali nosa jak wielkie paniska"
"Polacy byli porządnymi, dobrymi gospodarzami. Ale też zadzierali nosa jak wielkie paniska"

"To ludzi denerwowało. Czuliśmy się od Polaków gorsi, więc jak weszli Sowieci, to witaliśmy ich niczym wyzwolicieli. Mocno się zdziwiliśmy, kiedy zobaczyliśmy, jak wygląda ta sowiecka równość". Dziad Wasyl.

press to zoom
Polska szkoła w Baranowiczach.
Polska szkoła w Baranowiczach.

Elżbieta Gołosunowa, prezes lokalnego oddziału Związku Polaków na Białorusi.

press to zoom
Twórczyni i wieloletnia dyrektor polskiej szkoły Elżbieta Dołęga-Wrzosek.
Twórczyni i wieloletnia dyrektor polskiej szkoły Elżbieta Dołęga-Wrzosek.

Jej mama Teresa Dołęga-Wrzosek za uratowanie żydowskiego chłopca otrzymała pośmiertnie medal i tytuł Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.

press to zoom
Grób Hipolita Domeyki, ojca wybitnego badacze Chile Ignacego Domeyki, przy kościele w Mirze.
Grób Hipolita Domeyki, ojca wybitnego badacze Chile Ignacego Domeyki, przy kościele w Mirze.
press to zoom
Zamek w Mirze.
Zamek w Mirze.
press to zoom
Pałac Radziwiłłów w Nieświeżu.
Pałac Radziwiłłów w Nieświeżu.
press to zoom
1/1